Posjeta članice Predsjedništva BiH Željke Cvijanović New Yorku, gdje se sastala s milijarderkom Miriam Adelson, dio je šire priče o nastojanjima Milorada Dodika da zadrži političku podršku u Sjedinjenim Američkim Državama. Adelson je jedna od najvećih finansijskih donatorica Donalda Trumpa i Republikanske stranke.

Dodik, predsjednik SNSD-a i blizak saveznik predsjednika Rusije Vladimira Putina, nakon američkih međuizbora suočava se s promjenama u političkom okruženju Vašingtona i gubitkom dijela ranijih saveznika. O tim vezama i višemilionskom lobiranju vlasti Rs piše austrijski Der Standard u analizi objavljenoj 14. novembra, čija je autorica novinarka Adelheid Wölfl.

Prema navodima lista, Dodik je tokom prethodne dvije godine ulagao značajna sredstva u lobiranje među ljudima bliskim Trumpu, nastojeći osigurati podršku za svoju politiku prema institucijama Bosne i Hercegovine. Američka administracija ukinula je sankcije Dodiku i osobama iz njegovog političkog i porodičnog okruženja u oktobru 2025.

Promjene u Washingtonu uslijedile su nakon međuizbora u SAD-u. Susie Wiles, koja je predstavljala jednu od važnih Dodikovih veza s Trumpovim okruženjem, smijenjena je s položaja šefice osoblja Bijele kuće, a na toj funkciji zamijenio ju je Stephen Miller.

Njena kćerka Katie Wiles radila je za Rs preko lobističke kompanije Continental. Pozivajući se na istraživanje portala Narativ, list navodi da je Katie Wiles u oktobru učestvovala i u uređivanju Dodikovog pobjedničkog govora nakon izbora u BiH.

Dodatnu teškoću za Dodikovu lobističku mrežu predstavlja položaj Jamesa Blaira, jednog od Trumpovih političkih stratega. Prema pisanju lista, Blair se suočava s optužbama za korupciju unutar republikanskih krugova, a tokom oktobarskih izbora boravio je u BiH kako bi pružio podršku Dodiku.

Na troškove lobiranja ukazuje istraživanje međunarodne novinarske mreže OCCRP, na koje se poziva Der Standard. Prema tim navodima, vlasti Rs su od januara 2025. godine platile najmanje 8,9 miliona dolara za usluge 11 kompanija sa sjedištem u Vašingtonu.

Među angažovanim osobama spominju se Michael Flynn, bivši savjetnik za nacionalnu sigurnost Donalda Trumpa, njegov brat i lobist Joseph Flynn, bivši guverner Ilinoisa Rod Blagojevich, politički savjetnici Chris LaCivita i James Blair, Paolo Zampolli te Rudy Giuliani, bivši gradonačelnik Njujorka.

Kompanija Continental, u kojoj radi Katie Wiles, prema navodima lista prima 35.000 dolara mjesečno. Michael Flynn je za lobističke aktivnosti trebao dobiti 100.000 dolara, dok je Joseph Flynn istovremeno uključen u poslovne planove izgradnje plinske infrastrukture u BiH.

Uprkos promjenama u Washingtonu, Dodik nastoji zadržati američku podršku za svoje političke zahtjeve. Oni uključuju odlazak međunarodnih sudija iz Ustavnog suda BiH i poništavanje odluka visokog predstavnika.

Veliki dio analize posvećen je energetskim projektima koji povezuju američke političke i poslovne krugove s Bosnom i Hercegovinom. Kao jednog od posrednika između Dodikovog političkog okruženja i američke administracije navodi se Alexander Alden, savjetnik američkog državnog sekretara Marca Rubija, koji je istovremeno povezan s kompanijom Palantir, osnovanom uz učešće milijardera Petera Thiela.

Posebno se razmatra AAFS Infrastructure and Energy LLC, kompanija koju predvode Joseph Flynn i američki advokat Jesse Binnall, ranije povezan s Trumpovim političkim timom. Njen plan obuhvata izgradnju plinovoda vrijednog približno 300 miliona dolara, kojim bi se američki ukapljeni prirodni plin dopremao preko Hrvatskog otoka Krka u Bosnu i Hercegovinu, te izgradnju tri plinske elektrane.

Američka ambasada u Sarajevu organizovala je u aprilu kontakte predstavnika te kompanije s Predsjedništvom BiH. Političke stranke u BiH prethodno su usvojile zakonsko rješenje kojim bi AAFS Infrastructure and Energy LLC omogućila realizaciju projekta bez javnog tendera, čemu se protivila Delegacija Evropske unije u Sarajevu.

U tekstu se podsjeća i na promjenu Dodikovog odnosa prema američkim energetskim projektima. Iako se ranije protivio brojnim državnim projektima, nakon posjete Donalda Trumpa Juniora Banjoj Luci 7. aprila, tokom koje je promovirao prednosti američkog prirodnog plina, poručio je da se neće protiviti američkim plinskim projektima u BiH.

Michael Flynn je Banju Luku posjetio i 3. marta 2026. godine, kada je bivši američki general održao predavanje koje je prenosio RTRs. Autorica navodi da je tokom nastupa povezivao islam s terorizmom, ocjenjujući takvu retoriku bliskom Dodikovom političkom narativu.

Energetski planovi imaju i rusku dimenziju. Pored plinovoda za dopremu američkog ukapljenog plina iz Hrvatske, planirana je istočna plinska interkonekcija od Srbije prema Banjoj Luci, kojom bi se ruski plin dopremao preko sistema TurkStream i gasovodne mreže Srbije.

Der Standard ocjenjuje da bi kombinacija tih projekata mogla istovremeno omogućiti ostvarivanje američkih i ruskih energetskih interesa u BiH. U analizi se navodi i interes američkog investicijskog fonda Elliott Investment Management za kupovinu bugarskog dijela infrastrukture TurkStreama.

Prema navodima lista, takav poslovni aranžman mogao bi dobiti dodatni značaj u slučaju postizanja mirovnog sporazuma o Ukrajini i eventualnog obnavljanja većeg obima isporuka ruskog plina evropskom tržištu. Promjene u Trumpovom političkom okruženju, zaključuje se u analizi, predstavljaju ozbiljan izazov za Dodikove dosadašnje veze u američkoj administraciji.