Odluka Narodne banke Srbije da Alta banci oduzme dozvolu za rad otvorila je pitanja o finansijskim vezama te banke s institucijama Republike Srpske, kao i o mogućem kretanju novca sumnjivog porijekla preko granica. Dozvola je oduzeta zbog pogoršanja finansijskog stanja banke i rizika za njenu likvidnost.
Profesori Univerziteta u Beogradu Vladimir Obradović i Ognjen Radonjić zbog toga su se obratili institucijama Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Srbije i Evropske unije. Zatražili su hitno pooštravanje kontrola prenosa gotovine iz Srbije, posebno na međunarodnim aerodromima i kopnenim graničnim prelazima.
Upozorenje profesora odnosi se na bojazan od mogućeg iznošenja novca sumnjivog porijekla iz Srbije u druge države. Kako navodi FTV, oni su ga povezali s političkim promjenama u Srbiji i dešavanjima u finansijskom sektoru.
Odluka NBS-a nakon kontrola likvidnosti
Iz Kabineta guvernera Narodne banke Srbije saopćeno je da su odluci prethodile kontrolne aktivnosti čiji je cilj bio da banka poveća nivo likvidnosti. Te aktivnosti, prema saopćenju, nisu otklonile rizike.
„Izvršni odbor konstatovao je da su oduzimanju dozvole prethodile kontrolne aktivnosti usmjerene na to da banka poveća nivo likvidnosti. Utvrđeno je da se u prethodnom periodu finansijsko stanje banke znatno pogoršalo te da postoji mogućnost dodatnog pogoršanja finansijskog stanja ili likvidnosti banke. S tim u vezi, ugroženi su interesi deponenata banke“, navodi se u saopćenju Kabineta guvernera NBS-a.
Nakon odluke, građani su se okupili ispred poslovnica Alta banke kako bi podigli svoje depozite. Istovremeno su obustavljene aktivnosti povezane s platnim karticama, domaćim i međunarodnim platnim prometom, kao i deviznim transakcijama.
Macura na čelu banke
Predsjednik Upravnog odbora Alta banke je Davor Macura, čije su poslovne aktivnosti počele u mjenjačničkom sektoru. Kompanije povezane s njim potom su proširile djelovanje na bankarstvo, trgovinu i druge oblasti.
Pažnju su privukli njegovi poslovi s javnim institucijama i preduzećima u Srbiji. Među njima su usluge naplate i platnog prometa povezane s državnim trezorom, Auto-moto savezom, Parking servisom Beograda i gradskim prijevozom.
Prema dostavljenim materijalima, Macuri je zabranjen ulazak u Crnu Goru iz razloga nacionalne sigurnosti. Istovremeno, Srđan Milivojević, lider Demokratske stranke, podnio je krivičnu prijavu zbog navoda da je banka pripremala transfer više od 50 miliona eura u inostranstvo. U dostavljenim informacijama nije potvrđeno da je takav transfer zaista izvršen.
Izjave Bojane Savović
Zamjenica javnog tužioca u Višem javnom tužilaštvu u Beogradu Bojana Savović iznijela je optužbe na račun poslovanja Alta banke. „Nemam neko posebno saosjećanje prema toj banci. Ta banka služila je, otprilike, za pranje nelegalnog novca ove države“, kazala je Savović.
Govoreći o političkim promjenama u Srbiji, Savović je rekla: „Upravo je to taj dokaz. Jedan dan glavna urednica RTS-a kaže da neće podnijeti ostavku, a za dva dana je podnese. To vidimo na svim mjestima i na svim pozicijama. Zbog tog brzog razvoja situacije veoma sam zadovoljna“.
Kredit Vladi Republike Srpske
U dostavljenim informacijama navodi se da je Alta banka u februaru odobrila kredit Vladi Republike Srpske u iznosu većem od 22 miliona eura. Nisu navedeni uslovi pod kojima je kredit odobren, niti je poznato koliko ukupno institucije Republike Srpske duguju Alta banci.
U kontekstu odnosa banke i vlasti Republike Srpske spominje se i raniji predmet Tužilaštva Bosne i Hercegovine o kupovini vile Milorada Dodika na beogradskom Dedinju 2007. godine. Istraga o porijeklu novca za tu nekretninu otvorena je 2016. godine, a pribavljanje dokaza iz Srbije tada je predstavljalo problem.
Ta istraga odnosi se na Pavlović banku, a ne na Alta banku, i nije dio postupka povezanog s ovom bankom. Obradović i Radonjić ipak traže da institucije pojačaju kontrolu fizičkog prenosa gotovine preko granica, uključujući granice Bosne i Hercegovine, zbog mogućnosti prebacivanja sredstava sumnjivog porijekla.
