Günther Fehlinger, Austrijanac koji planira kandidaturu za predsjednika Austrije na izborima 2028. godine, predstavio je ambiciozan plan za reorganizaciju Bosne i Hercegovine, s ciljem ubrzanog pristupanja euroatlantskim integracijama.
"Slobodna Bosna" donosi detalje njegovog izlaganja.
Kao predsjednik Austrijskog komiteta za NATO, nezavisne nevladine organizacije koja se zalaže za stabilnost Austrije, Kosova, BiH, Ukrajine i Evropske unije, Fehlinger ističe da djeluje isključivo kao nezavisni aktivista posvećen izgradnji bolje, sretnije i istinski ujedinjene Evrope.
Fehlingerovo zalaganje za federalnu Bosnu i Hercegovinu unutar Evropske unije temelji se na uspješnom austrijskom modelu. Austrija funkcioniše kroz stabilan dvodomni parlamentarni sistem, koji uključuje Savezno vijeće (njem. Bundesrat), a Fehlinger ga upoređuje s američkim Senatom i Predstavničkim domom.
„Pogledajte našu pokrajinu Vorarlberg – ona ima garantovano mjesto i snažan glas na saveznom nivou. Smatram da bi istu takvu ulogu i dostojanstvenu zastupljenost u novoj, reformisanoj Bosni i Hercegovini trebao imati i Bihać“, naglašava Fehlinger, ističući sličnosti između ove dvije geografski udaljene, ali strateški slične regije.
Dejtonski sistem kao prepreka razvoju
U analizi trenutne situacije u Bosni i Hercegovini, Fehlinger upozorava da je zemlja već tri decenije zarobljena u previše komplikovanim strukturama nametnutim Dejtonskim mirovnim sporazumom iz 1995. godine. Prema njegovim riječima, ovaj model je postao nefunkcionalan i predstavlja glavnu prepreku unutrašnjem ekonomskom razvoju i pristupanju Evropskoj uniji.
Kao ključni problem ističe regionalne političke blokade u Republici Srpskoj, posebno u Hercegovini i regiji Trebinja, te oštro kritikuje politiku trenutnog predsjednika tog entiteta.
„Svi znamo da se politički ne slažem s Miloradom Dodikom. On je Putinov čovjek, a njegova politika donosi korupciju, nestabilnost i potpuno neprihvatljivo negiranje genocida, dok ključne institucije pravosuđa ostaju blokirane“, izjavio je Fehlinger.
On ističe da Bosni i Hercegovini hitno treba fokus na jadranski i evropski razvoj. Regije kao što su Trebinje i Foča imaju ogroman turistički i privredni potencijal koji nije iskorišten. Ovakvi uslovi, zajedno s rigidnim sistemom, dovode do masovnog iseljavanja mladih, pri čemu Beč postaje primarna destinacija za život.
„Austrija danas broji 9 miliona stanovnika, a značajan deo tog broja čine ljudi iz BiH. Oni su dobrodošli, donose bosanski duh i uče kako funkcioniše uspješan federalni sistem u Austriji i Njemačkoj. Međutim, rješenje nije da svi pređu u Austriju, već da evropski životni standard izgradimo ovdje, u Bosni i Hercegovini“, poručuje Fehlinger.
Rješenje u modernom federalizmu: Podjela na 10 saveznih pokrajina
Fehlinger predlaže potpunu reorganizaciju Bosne i Hercegovine u 10 federalnih pokrajina, prema uzoru na njemačke i austrijske Bundeslände. Ovaj sistem bi omogućio da se ekonomski razvoj, infrastruktura i zdravstvo vode na regionalnom nivou, dok bi porezni i vojni sistem ostali centralizovani.
Novi plan uključuje:
Pet funkcionalnijih pokrajina u okviru sadašnje Federacije BiH: Livno, Mostar, Tuzla, Zenica i Sarajevo.
Pokrajinu Bihać, koja bi imala status sličan austrijskom Vorarlbergu.
Pokrajinu orijentisanu prema Gradčacu.
Zajedničku saveznu pokrajinu koju bi formirali Posavina, Ključ i Bijeljina.
Fehlinger objašnjava da bi ovakva podjela omogućila ekonomsku i infrastrukturnu povezanost svih regija, čime bi se eliminisale političke blokade i izolacija pojedinih dijelova zemlje.
Povlačeći paralelu s Austrijom, Fehlinger naglašava da su regionalne razlike i identiteti, poput onih u Štajerskoj, Koruškoj, Vorarlbergu i Tirolu, ključni za stabilnost društva. Ističe da istorijske veze između Austrije i BiH, koje datiraju još iz austrougarske administracije, obavezuju na izgradnju zajedničke budućnosti.
Poziv na regionalna partnerstva i euroatlantski put
Kao potencijalni budući predsjednik Austrije, Fehlinger najavljuje da će se zalagati za ulazak Austrije u NATO, kao i za povezivanje austrijskih i bosanskohercegovačkih regija. U njegovom planu su konkretni projekti saradnje, poput direktne saradnje između Salzburga i Trebinja, Beča i Sarajeva, te Klagenfurta i Višegrada, s ciljem poboljšanja kvaliteta života građana.
„Trenutni sistem u BiH, zasnovan isključivo na etničkim podjelama i održavan stranim novcem, previše je krhak i podložan destabilizaciji. Moramo se ujediniti, a Bosna i Hercegovina mora postati punopravna članica NATO i Evropske unije“, zaključuje Fehlinger.
Austrijski aktivista planira predstaviti svoju viziju, ekonomsku strategiju i plan za stabilizaciju Balkana u novoj knjizi o Bosni i Hercegovini, čije je izdavanje zakazano za 2029. godinu. Izražavajući optimizam za budućnost zemlje, posebno u svjetlu predstojećih izbora, Fehlinger je naglasio da ostaje otvoren za dijalog s građanima i medijima u BiH.
(SB)
