Vlasti Republike Srpske i predsjednik Milorad Dodik u posljednjim mjesecima za usluge lobiranja u Sjedinjenim Američkim Državama dobili su račune ukupne vrijednosti 4,2 miliona dolara, što je približno 7,3 miliona KM, pokazuju najnoviji izvještaji u registru stranih agenata u SAD, saznaje Fokus.
Radi se o uredno prijavljenim zahtjevima za plaćanje koje su podnijele razne američke lobističke firme angažovane od strane Vlade Republike Srpske. Ovaj novac, ističe izvor, potiče iz javnih sredstava Republike Srpske i koristi se za jačanje međunarodnog položaja Milorada Dodika i njegovog političkog kruga, smanjenje pritisaka međunarodnih institucija i traženje podrške za političke ciljeve koji uključuju povećanje nadležnosti, pa i težnje ka nezavisnosti Republike Srpske.
Ceh ispostavljen i od strane Roda Blagojevicha
Fokus donosi podatke iz posljednjih izvještaja lobističkih kuća koje je angažovala vlast Republike Srpske.
Lobistička kuća RRB Strategies, u vlasništvu bivšeg guvernera Illinoisa i bivšeg osuđenika za korupciju Roda Blagojevicha, ispostavila je račune u ukupnom iznosu od 700.000 dolara za obavljene usluge u proteklom periodu. Prema izvještaju, RRB Strategies je angažovala i „podizvođača radova“ Subject Strategic American Solutions, kojem Republika Srpska treba platiti dodatnih 167.500 dolara.
Ugovor koji je Republika Srpska potpisala sa RRB Strategies prošle godine pokazuje da je tim lobistima već isplaćeno 832.000 KM. Drugim riječima, dio sredstava je već prenesen prema ugovorenim isplatama.
Lobistička kuća DCI Group AZ, LLC u svojim izvještajima navodi da je imala više klijenata; osim Vlade Republike Srpske, među njima su subjekti iz Nigerije, Mijanmara i Dominikanske Republike. Ukupan iznos lobiranja za sve navedene klijente iznosi 6,351.325 dolara, a na Republiku Srpsku, prema tim podacima, otpada oko dva miliona dolara od tog iznosa.
Stokes Strategies LLC je Republici Srpskoj fakturisao iznos od 500.500 dolara. Fokus je ranije objavio da je tokom prošle godine vlast Republike Srpske ovoj lobističkoj kući mjesečno isplaćivala 112.000 KM.
Iznosi drugih lobističkih kuća
Ugovor sa lobističkom kućom Lucas Compton LLC potpisan je početkom 2026. godine, kako je izvijestio Fokus, a ta firma je Republici Srpskoj ispostavila fakturu od 368.187 dolara. Među konsultantima Lucas Compton LLC naveden je i bivši šef Misije OSCE-a u BiH Jonathan Moore.
Firma Zell & Associates International Advocates LLC, koju je osnovao američko-izraelski advokat Mark Zel, iskazala je potraživanja prema vlastima Republike Srpske u iznosu od 267.000 dolara. Prethodno je Republika Srpska toj firmi isplaćivala iznos od 840.000 dolara.
Continental Strategies LLC poslala je vlastima Republike Srpske fakturu od 210.000 dolara. U registru je navedeno da je Republika Srpska registrovana kao klijent ove americke lobističke firme, čiji ugovor predviđa mjesečnu naknadu od 35.000 dolara.
Podaci o Continental Strategies postali su posebno pažljivi nakon izvještaja da je ta firma pomogla u organizaciji dolaska Trampovih političkih saradnika Chrisa LaCivite i Jamesa Blaira u Banjaluku početkom oktobra.
Američka afera i posjete pred izbore
The New York Times objavio je da su Chris LaCivita, jedan od vodećih operativaca Trampove predsjedničke kampanje 2024. godine, i James Blair, Trampov savjetnik i zamjenik šefa kabineta Bijele kuće koji je privremeno napustio tu funkciju, boravili u Banjaluci uoči izbora 4. oktobra kako bi pomogli vlastima Republike Srpske. Prema medijskim navodima, svaki od njih je primio stotine hiljada dolara, a njihov angažman je, prema dijelu izvještaja, uključivao savjetovanje o izbornim pravilima i opremi za glasanje.
Portal Semafor piše da je putovanje pomogla organizovati lobistička firma Continental, koju je Republika Srpska angažovala uz mjesečni honorar od 35.000 dolara.
Tramp se nakon objave afere javno distancirao od dvojice saradnika, poručivši da će ih otpustiti ako utvrdi sukob interesa. Ovaj slučaj je pokrenuo diskusije o preplitanju privatnih lobističkih angažmana, političkih interesa u Trampovom krugu i upotrebi javnog novca Republike Srpske za podršku političkim ciljevima domaće vlasti.
